Wednesday, September 14, 2011

CHELSEA AN CHAMPION DAWN: CIES

Football chanchin zirchiangtu pawl pahnih \ang dun, CIES Fooball Observatory leh RunningBall-te chuan kuminah English Premiere League-ah Chelsea Champion an rin thu an puang tlat mai le!

Heng pawl pahnihte hian nikum season chhung khan League hrang hrang panga an zirchiang a, chutah chuan Champion tur an rin club 5 zinga club 3 an Champion a ni. Hei vang hian phur tharin kuminah an zirchianna an tichhuak leh ta a ni.
Nikum khan Europe-a League lian zual pangaah club lian pathum- Manchester United, Barcelona leh Lille-te an champion vek a, mahse an rin zinga mi Inter Milan leh Bayern Munich erawh an Champion zo ve ta lo.

Kumina Club Champion thei tura an rinte chu Inter Milan, Barcelona, Paris St-Germain, Bayern Munich leh Chelsea-te an ni.
An chhut dan kawng thumte:



1. Practice: Season panga liam taa an club khelh dan leh an league khelh (big game) hnuhnun 5-a an chet danah.

2. International Experience: Kum kal taa club chhunga player mahni ram tana khel thei zat leh an khelh zat (percentage) chhut leh ram tana an khelh laia result awm dan.

3. Stability: Club-a player zawng zawng an club tana an khelh hun chhung chawhrual. Hetah hian 1st team-a tel thei an defender leh an midfielder-te an dah pawimawh.

Heng zirchiangtu pawl pahnih \ang dun hian nikum khan Champion tura an rin za a sawmruk (60%) a tleng dik!

Read more...

Joe Jonas-a'n Taylor a rim em ni?


Joe Jonas hian tleirawl rual zinga ring taka \e teng tung hi nuam a ti viau a nih lo vek chuan a tawih hlui Taylor Swift nena an inkar chhem alh leh a tum a ni chiang ang- Taylor Swift concert zan khat mai pawh ni lovin, zan hnih a chhim ta tlat mai!

Taylor Swift-i'n Speak Now tour a neih mekah tunlai hian Los Angeles-ah show a nei \hin a, L.A-a a show \um hnihah Joe Jonas hi a kal ve tlat a ni.

Jonas Brothers milai Joe hian kar hnih vel liamta khan Swift nen hian \hian \ha tak an nih thu a sawi a, hla te pawh phuah dun an tum niin a sawi. Khami chin kha chu a la \ha viau, mahse, tunah chuan Taylor Swift hi a rim leh \an a ang ta tlat.

Joe Jonas hian Taylor Swift hi phone call second 27 chhungin a \hen tih a hrilh a, hetiang teh hrepa in\hen hi Taylor-i pawhin a la na viau nghe nghe a nih kha.

Engpawhnise, han tum ve leh chhin hrim hrim sela, Taylor-i tan hla thar te pawh a pian phah ve leh maithei a sin!

Read more...

JB-a'n ha dar a vuah!


Justin Bieber-a fans tan thu lawmawm a ni lo mai thei- JB-a'n ha dar a vuah!

Ha dar vuah lama mithiam, celebrity-te ha siam sak \hintu Internally Flawless & Co. neitupa Ben Baller chu tihian a tweet-a, "Tunge ha dar vuah thar in hre duh em? amah chu JustinBieber" tiin.
Ben Baller chuan kum 17 mi JB-a hian a ha paruk-ah ha dar a vuah niin a sawi! Ha dar kan ti tak nain JB hian dar awzawng a hmang lo, diamond ngat a nia a hman!

Ben Baller hian Drake, Michael Jackson leh Kim Kardashian te pawh ha dar a lo siam sak tawh a ni.

Mahse, JB-a ha dar hi parmanent a ni lova, dun hun huna lakthlak theih, duh huna vuah leh mai theih a ni awm e.

JB hian tunhma deuh khan a ha hi invisalign hmangin a lo siam mawi tir tawh a, tun \uma a ha a siam tir leh hi chuan a \hianpa Sean Kingston pawhin ha dar a vuah ve nghal a ni awm e.

JB chu a nui tle set set tawh dawn a nih hmel!

Read more...

Comedian Search an tan ta


Comedian Search Sesion 4 chu September ni 7-ah an \an a, a telte'n fiamthu an thiam hle niin a huaihawttute chuan an sawi.

Ni 7-ah hian Selection Round an nei a, ni 11 zanah LPS-ah a chhuak ang. October ni 15 thlenga neih tur, fiamthu thiamte inelnaah hian mi 70 chuang an inel dawn ta a ni.
Selection Round-ah hian mi 40 chuang an tling a, kum hmasa lama lo tel tawhte kha Selection Round-a an tel ve a ngaih loh avangin First Round an lut sa a, chutiang chu 30 vel an awm.

"Tun \um hi contestant kan ngah ber \um a ni a, an inrual tlan ber \um pawh a ni mai thei," chief organiser, H Rotluanga, Zephyr Mapuia tia hriat lar chuan a ti.
"Selection Round-ah pawh kan chhangchhe lo. A round tir ber a ni chungin an fiamthu a \ha thei hle a, Final Round atana awhawm tak tak an ni nghal nawk mai. Mittui tla phungin kan nui," a ti bawk.

Comedian Search Seasion 4 hi Season 3 judge Rosiamngheta, Aizawl Municipal Council councillor ni ta Rosiamngheta'n a hawng a, fiamthu hlutna leh fiamthu thiamte ngaihsanawmzia a sawi.

Rosiamngheta hi councillor a nih tak avangin a tel ta lo a, a aiah B Lalthlengliana, Thangkura tia hriat lar a tel.

Comedian Search nghakhlel fe fe an tam hle nia sawiin Mapuia chuan, "Kum tluanin min zawt a, min nawr bawk a," a ti.

"A mak lutuk; kum a thar hian ti leh dawn tawh turah min ngai tawp niin ka hria. 'Eng tikah nge in tih leh dawn?' tia min zawt hi an awm reng a, nghakhlel taka min zawt hi an awm deuh reng," a ti bawk.

"Kan rin phak bakin Comedian Search hi a hlawhtling a, kan lawm khawp mai. Mizoram chhung bakah ram pawn, foreign thlengin an en a, foreign a\anga min rawn zawt nawlh nawlh pawh an awm fo mai. Keini show ve mai mai heti taka mipuiin min hlutpui hi kan lawm khawp mai," Mapuia chuan a ti.

Judge thar, Thangkura tia hriat lar, B Lalthlengliana chuan a phur thu a sawi a, "Mizo fiamthuin hma a sawn theih nana a theih ang anga tha thawh ve hi ka duh a ni," a ti.

"Comedian Search hi ka ngaihlu a, Comedian Search vang hian tukverh tharah kan dak tih hi ka ngaihdan a ni," a ti bawk.

Judge dang pakhat, Mafaa Hauhnar pawhin Comedian Search nghakhleltute'n ti leh thuai thuai turin an ngen reng reng niin a sawi a, "Kan tih leh hun tur min zawt an awm reng a, ti leh thuai thuai tura min ngen an awm reng bawk a. Mizote hian fiamthu kan ngaina a, kan mamawh bawk niin ka hria," a ti.

"Mizo fiamthu chawisan hi kan tum a, kan phak ang tawk tawkin chumi atan chuan kan bei a, mipui thlawpna kan mamawh a, kan phu lohvin min thlawp \ha niin kan hria," a ti bawk.

Read more...

Airtel Mizo Music Awards board tifel ta

Airtel Mizo Music Awards-a nomination siam tur leh award dawngtu thlang tur board chu din fel a ni ta a, awards buatsaihtu member pangate bakah music lama mi pawimawih leh hriat hlawh tak tak mi 11-te board (judge) atan hian thlan fel an ni.

Awards board member-te hi kar leh hian inhmukhawmin awards nomination an buaipui \an dawn a ni.

Board member-ah hian Rebecca Saimawii, Vanhlupuii, C.Luri, PB Lianhminga, R. Lalremruata (Parema), OPA (Tribal Power), Romawia (Synod music instructor), David Z Hmar (Dreamhunter), Zothanmawia (Mystic), Marokima (Music Plus) leh Hmingpuia (Albatross) te an awm dawn a ni.

Board member-te hian award nomination siamin awards dawng tur hi an thlang leh ang.

Airtel Mizo Music Awards nomination-ah hian October 2010 leh September 2011 inkara record tihchhuahte telh theih a ni dawn a, nomination list hi tih fel hunah a hranpaa show neia puan leh tura ruahman a ni.

Airtel Mizo Music Awards hi October ni 20 zana sem tur a ni a, award-te hi category 10-ah sem a ni ang.

Awards buatsaihtu te leh Airtel hian kumin chhung zawng thawhhona tur an siam fel a, awards hi kum tina sem chhunzawm tum a nih avangin kum dangah pawh Airtel nena thawhho zel theih an inbeisei thu organiser-te chuan an sawi bawk.

Airtel Mizo Music Awards hi a vawi khatna tur a ni a, kumin hian category 10- Best Artist, Song of the Year (Gospel), Song of the Year (Lengzem), Best Music Video, Best Album (Gospel), Best Album (Lengzem), Best New Artist, Critics' Choice Award, Peoples' Choice Award leh Best Beat Group-ah te award hi sem a ni dawn a, category hi kum dangah chuan a pung chho hret hret ang.


Read more...

Hard Ray comeback video 'Min Hlan Rawh'

Hun engemaw chen an reh hnu-ah Hard Ray chuan music video thar nena rawn kir leh an tum a, an inbuatsaih mek.

Hard Ray hian 2008-a an album 'Hringnun'-a hla pakhat 'Min Hlan Rawh' tih chu video siam tumin hma an la mek a, he hla hi record \ha lehin, music arrangement pawh an thlak nual a, original kha a hniam an ti deuh a, an record thar lehah chuan a key an san ta.
Hard Ray hian music video panga- 'Hringnun', 'Thinlai Luahtu', 'Vawng Zel Ang', 'Engtin' leh '|hahang Ngaihnobei' te an lo siam tawh a, an video parukna tur hi a dang zak dawn a nia!
Hard Ray bassist Mawitea chuan, "He hla hi video siam lova han ral tir ringawt chu kan ui a, a tlai deuh tawh viau nain kan thar thawh leh ta a ni," a ti.
Video hi an tan a pawimawh dawn khawp mai. Mawitea chuan, "Video hi a fuh chuan kan band tan pawh a phurawm dawn a, kan hmalam hun hriltu tur te pawh a nih theihna chen a awm ang," a ti bawk.
Hard Ray vocalist Manuna chungchangah hman deuh khan sawi neuh neuh a awm a, Manuna'n solo project te a lo nei ve leh bawk nen, band a\angin a chhuak ta ni awma sawi te pawh a awm. Mahse, Mamuna hian band a chhuahsan lo, Hard Ray video thar-ah pawh hian a tel dawn a ni.

Read more...

Mizo Idol Top 10-ah tute nge lang ang?

Mizo Idol Top 20 intihsiak an zo ta a, Top 10-ah tute nge lang ang? Hei hi Mizo Idol entute titi a ni.
Judge-te chuan Top 20-a langte hi an thiam dan rual tawh em avangin Top 10 tlangtu nih pawh huphurhawm an tih thu an sawi.

Top 20 hi group 2-ah \henin, zan hnih intihsiak a ni a, intihsiak zan hmasa zawka zaite an che \ha tlangpui a, che\ha rau rauah Suangpuilawn nula Lalengvari Sinate-in boruak a siam viau a, judge-te fak pawh a hlawh viau. Mahse, judge-te hian tumah an sawisel em em an nei hran chuang lo.
Round hmasa lama che\ha Thiamchantira Ralte-in beisei a pha lo deuh niin a ngaih theih a, round hmasa lama a lo chet tawh dan a\angin beiseina a san deuh vang pawh a ni thei ang. Judith Lalremruati pawh a che\ha zingah keini chuan kan chhiar tel e.



Idol judge Rebecca Saimawii chuan a tlangpuia lakin round hmasa lama an zai an pha lo deuh \heuh niin a sawi a, "A hma chuan Zonet studio-ah, room te deuh zawkah an zai \hin a, hall a lo ni ta si a, a lo zau deuh huau a, mipui an lo awm ve tawh bawk nen. Chu bakah a stage a lo sang ta deuh bawk a an zâm ve deuh te pawh a ni thei. Nidang chu an pha lo deuh vekin ka hria," a ti.
Top 20 round hniha intihsiak result la khawmin Top 10-a lut tur thlan leh tur a ni a, a zan khatna leh zan hnihna a\angin chuti zat lut rawh se tih a awm chuang lo a, round hnih result lak kawp a\anga en tur a ni.

Read more...

FULBRIGHT GRANT- A THLAWNA USA-A LEHKHA ZIR THEIHNA

Fulbright Grant hi USA-a a thlawna lehkha zirna programme pakhat a ni a, United States sorkarin ram dang nena Educational Exchange (zirna) hmanga inlaichinna \ha siam a tumna hmanraw pakhat a ni. India ramah chuan United States India Education Foundation (USIEF), New Delhi-in an buaipui \hin. Tun hma chuan US Sorkar pawisa veka enkawl a nih avangin United States Education Foundation, India (USEFI) tih a ni \hin a, mahse 2009 a\ang khan India sorkarin sum engemaw zat a thawh ve tak avangin a hming hi an thlak ta a ni.

A dil dan hi USIEF website- usief.org.in ah chipchiar takin a awm tho na a, hriat a awl lehzual nan thiam ang tawka sawifiah han tum ila.
An website- usief.org.in- ah lut ila. Scroll down menu a lo lang ang a, "Fellowship for India" kha India mite en tur chu a ni. Fellowship for India han scroll khan, "For students, For lecturers & Teachers, For researchers, For professionals," etc tih a lo lang leh a. Chung zing a\ang chuan keimahni category kha thlan tur a ni. Eng category ber emaw-a kan luh khan, course hrang hrang, duration, grant benefits, application procedures, guidelines, application form download, etc tih a lo awm ang. Category-a kan course duh kan thlan fel chuan kan category duhna taka application form kha download tur a ni.
Application chungchang
He application hi dilna hmahruai (Preliminary Application), USIEF-in candidate an thlanna tur a ni. He application form-ah hian kan bio-data te, kan educational history leh thil dang tam tak tarlan a ngai a. Tin, kan zir duh subject sawi zauna leh USA khera zir kan duh chhan te ziah a ngai. Tin, hei hi tlinna leh tlin lohna hriltu leh interview board-in an en ber a nih avangin uluk taka ziah a \ha a, sap \awng dik leh \ha a pawimawh hlein ka hria.
Tin, he Application rual hian Letter of Reference, keimahni min hrechiangtu mi pathumin kan mizia, zirna lam leh kan hnathawhna lama min hmuh dan thil tel a ngai. He form hi application form-ah khan a awm nghal. Letter of Reference pathum leh kan application te chu envelope hrang te te-ah thunin, envelop lian deuhvah khungkhawmin hetah hian thawn tur a ni:
Regional Director,
Eastern Region, USIEF Regional Office
The American Center,
38A Jawaharlal Nehru Road,
Kolkata- 700 071.
Regional Office hrang hrang te'n dilna an hmuh zawng zawng chu Main Office (New Delhi)-ah an thawn leh a, India ram a\anga application zawng zawng kha an endik hnuah interview tur an thlang ta a ni.
Interview hi Delhi-a USIEF office; United States India Education Foundation, 12 Hailey Road, New Delhi-110 001-ah an ko hin. Interview kalna senso hi USIEF tum vek a ni a, pawisa hmanna receipt hmanga reimburse mai tur a ni.
Board member 10 (sawm) an awm a, member-te hian an interview turte application-a an Project Description kha uluk takin an lo enlawk a, an zawhna pawh a tlangpuiin Project aang deuh vekin a ni. Tin, US-a awm hlen kan tum lohzia te, kan thil zirchhuahte mahni rama thehdarh/hman \angkai kan tum dante sawifiah chian a pawimawh. Personal interview neih hnu chawlhkar 3 vel-ah result chu email hmangin an thawn \hin a, post copy erawh chu chawhkar 5 velah a beisei theih ang.
Interview Board-in an thlante hi Washington DC-ah Fulbright Scholarship Board-in a approve leh tur a ni a, mahse hei hi chu formality ang chauh a ni a, Delhi interview-a tling tawh chu hnawl an ni ngai tawh chuang lovin a lang.
Final application
Interview-a tlin hnu hian US university lama dilna tak tak tur siam a ngai leh a, a dilna form chu online-in a hranpain a tlingte hnenah an thawn mai \hin. Dina Form fill-up dan tur kaihhruaina engkim an rawn thil tel a, online-a tih tur a ni a, online bawka submit tur a ni. Hei hi a hma-a dilna (application) aia uluk a ngai a, US university-te pawm tlaka siam a ngaih avangin fimkhur tak leh chipchiar taka siam a ngai a ni. Tin, Final Application hi hun bichilh deuhva hmanhmawh taka siam a ngaih avangin inhmakhawsuih lawk a pawimawh khawp mai.
US University a affiliation
Washington DC-a organization pakhat, CIES (Council for International Exchange of Scholars) hi Fulbright Programme lo buaipuitu an ni leh a. Kan Final Application kha USIEF-in CIES-ah hian an thawn a, anni hian university affiliation an lo buaipui ta \hin a ni. Mahse anmahnia innghat mai lova mahnia University zawn tho a \ha (Keimah-ah chuan CIES hian University of Las Vegas leh University of New Hampshire-ah affiliation min hmuhsak a, mahse keiman University of Minnesota-ah affiliation ka hmuh tho avangin he university hi ka thlang ta a ni). US University zawn nan hian website pakhat- www.gradschools.com hi a \angkai khawp mai.
Pre-Departure Orientation Program: Fulbright Grantees, USA-a kal turte hi USIEF hian training an pe vek a. Zin kawnga thil \ul tur te, US thlen huna hriat tur pawimawh te, American-ho mize tlangpui leh student-te class room nungchang etc. an zirtir lawk vek \hin. He programme-a an lehkha sem zawng zawngte uluk taka zir chuan zin kawng leh US-ah engmah buaina tur a awm lo tluk a ni. He orientation Program-a tel tura senso, air ticket, airport pick-up, hotel thlen man etc, zawng zawng hi USIEF tum vek a ni.
Visa Application
VISA application hi online-a thawn tur bawk a ni. Mahse USIEF office, Kolkota-in form fill out, online-a thawn, etc engkim min tihpui vek a, buaina tur engmah a awm lo. Ningani hi interview ni (Fulbright etc tan) a ni a, VISA application kha a hma ni hnih (Thawhlehni-ah) kan submit. Kolkata US Consulate-ah personal interview rei lo te kan nei a, a tukah USIEF Office-in kan visa (stamped passport) chu an va lam a, keini'n an office a\angin kan va la leh mai.
Grant benefits
Fulbright-in \anpuina sum (Grant) a pek hi a course a zirin a dang thei ang a, mahse senso engkim huapzo tura chhut vek a nih avangin kan indaih viau mai. Inrenchem thiam deuh phei chuan pawisa an khawl thei hial zawk ang.
A tlangpuia grant an pek dan chu hetiang deuh hi a ni: (i) Thla kip Stipend, (ii) US-a zuk inbenbelna senso (Settling in allowance), (iii) Excess baggage allowance, (iv) Airport kalna leh US thlen hnua taxi fare, (v) US kal lam leh hawng lam air ticket, (vi) Health insurance, etc.
Fulbright Grant hi mahni pawisa engmah seng lova America ram thiamna kan zir ve theihna leh ram changkang zawka thil thleng hriat zauna \ha tak a nih avang hian Mizote hian Fulbright Grant hi bawh nasa ila ha ka ti a, kan Mizo \halaite leh kan mithiamte Fulbright Grant hmang \angkai turin duhsakna ka hlan e.

Read more...

Alexander leh Diogenes


Tum khat chu Alexander Ropuia khan Korinth khawpuia Greek hruaitute a tlawh a, ropui takin an lo hmuak a, nasa takin an chawimawi a, thilpek hlu tak tak an lo pe a.

Mi ropui leh mifing (philosopher) zawng zawngin duhsakna chibai an buk vek lai chuan philosopher dangdai leh nuihzatthlak tak pakhat Diogenes-a chu a tel ve lo a. Diogenes-a hian khawvel kalphung leh hringnun thlir dan dangdai tak mai a nei tlat mai a. A ngaihdan chuan, kan thil neih zawng zawng leh kan mamawh thil dang zawng zawngte hi min kaihruaitu mai a ni a, chungte chuan hlimna holam tak min pe ve mai mai niin a ngai. Chuvang chuan, a neih zawng zawng a sem ral vek a, saruak deuhthawa awmin Korinth khawpui bazar lun laiah tuizem chungah a \hu \hin a, chu hmunah chuan ui chuang ang maiin, zalen tak leh mi dang tibuai miah lohvin a khawsa a ni.
An lal Alexander-a chuan chu mifing chu hmuh a chak em avang chuan a va tlawh ta a. Ralthuam famkimin a inthuam a, a thir lukhum, chhipa sava hmul pehbukte chu thliin a chhem leng siau siau a.
Diogenes-a \hutna tuizem chu a thleng ta a, lungawi hmel tak hian ni lum a lo ai a. Lal chuan, "Ka mi duh zawng tak i ni a. I duh duh min dil rawh ka pe ngei ngei ang che," a ti a.
Nilum lo ai mek Philosopher Diogenes-a chuan, "Teh reng mai, ka pu. Duh chu pakhat ka nei alawm." tiin a chhang a. Alexander-a chuan, "A \hat chu, eng nge i duh chu le?" a ti a.
Thil danga chhang loin philosopher chuan, "Ka nilum ai lai i hlimin min rawn hliah daih a, tlemin tawlh sawn deuh la, ka lo ai leh ang a," a ti a. Alexander-a chuan mak a ti hle mai a, "Alexander-a ni ta lo ila chuan Diogenes-a anga awm ve hi ka duh," a ti hial a ni
("A Little History Of The World" by E.H. Gombrich atanga lakchhawn a ni
- Lalthlamuana Ralte)

Read more...

Ruihhlo zuar thin kha Pastor a ni tawh


Ruihhlo zuar thin, kum 12 zet lung in tang tawh chu Welsh ram khaw pakhatah Pastor a ni dawn. Caerphilly kianga Oakdale khaw Baptist Kohhran chuan Pastor Brian Morris chu an kohhran pastor atan lungrual takin an thlang ta. An pastor thar tur hi tun hma lamah kha chuan heroin ngawlvei a ni a, ni khatah Pound 100 man a ti thin a, ruihhlo a a sumdawn avangin lung inah a tang hrep tawh bawk.

Pu Morris-a hi kum 57 a upa a ni a, Cardiff University atangin theology ah a a graduate hlim hlawl a, he kohhranah hian rawngbawltu hna a lo thawk tawh thin nghe nghe a. Thla thar atang hian a hna hi a zawm dawn a ni.
Tun hmain police-ten a thlenna hotel an dap thut a, ruihhlo chi khat cocaine Kg khat a lo kawl avangin Swansea Crown Court-in thiam loh a chantir a, kum 12 chhung a tan phah ta a ni. Chutih lai thil thleng chu sawiin, "Police-in min koh hun nghakin police cell-ah ka lo nghak ran mai a. Chutihlai chuan zawi te a tawng ri hi ka hria a, 'hei hi i nun i thlakthleng theihna tur leh mi tha tak i nih theihna tura hun tha a nih hi aw' tiin a rawn sawi a. Ka mitthlu lai Pathianin min rawn kaitho thut ni maiin ka hria, 'ka thusawi chu i ngai pawimawh dawn em?' a ti zuiin ka hria," a ti a.
Dartmoor lung inah khung a ni a, chu hmunah chuan a dam chhunga a vawi khatna atan lehkha a zir ve ta a, lung in tangte tan tawngtai pawl te a din bawk a. Chutianga nun inthlak hlak a kum nga chhung a tan hnu chuan chhuah lailawk (parole) a ni a, Baptist kohhranah a tel zui a, pastor ni turin a inzir chho ta a ni.
"Harsatna leh buaina chi hrang hrang ka pal tlang nasa ve hle thin a, bansan leh mai pawh a chakawm thin. Mahse, ka nihna leh ka nun hlui hre reng chunga pastor atana min thlang hian mipuiten ka lakah rinna an nghat a ni tih leh min ngaidam a ni tih a tilangin ka hria," a ti.
Nupui neiin fa panga a nei tawh a, ama hun tawn chanchin lehkhabu a ziak tawh bawk. Lung in a tan laia a identity card a la kawl tha reng a, a hun kal tawh hriat rengna atan a hmanng thin. "Ka thil lo tih tawh te kha thupbo ka tum ngai reng reng lo," a ti bawk.



Read more...

Zirtirtute Ni lawm nan vawksa!

Naupang \henkhatin thil man to pui pui hmangin an zirtirtute an chawimawi laiin anni chuan zirtirtute 'present' tur an nei ve lo a, mahse, an ei phak zen zen loh- vawksa an ei thung.

TNT sikul naupangte chuan September ni 5-ah khan sikul dang ang bawkin Zirtirtute Ni an hmang ve a, chhunah thingpui paw, a thlum ngat lehnghal an in bakah tlaiah puar el euhin vawksa an ei.
Thutak Nunpuitute Camp, 'TNT Camp' tia hriat lar, Zuangtui-ah hian sikul an nei ve a, Kalvari Comprehensive School tih a ni. Nursery a\anga pawl 10 thleng he sikul-ah hian a awm a, sikul dang ang bawkin Zirtirtute Ni (Teachers' Day) an hmang ve a ni.
Sikul naupangte chu enkawltu nei loh vanga TNT Camp-a awmte an ni a, naupang dangte angin pawisa han dilna tur nu leh pa an nei ve lo. Mahse, an zirtirtute chu chawimawi ve ngei an duh si a, an theih tawk- pangpar \hi an awrhtir ve a ni.
An pangpar \hi chuan 'pangpar \hi' tih hming pu ve mah se pangpar a\anga siam pawh a ni tak tak lo a, lehkha cheh mawi hmanga siam a ni.
Chu pangpar \hi chu han hmuh mai pawhin a hlui tawh tih a hriat a, tun hmain tute emawin an lo awrh tawh \hin ang tih a hriat. Mahse, an neih chhun a ni a, phur takin Zirtirtute Ni-ah zirlaite'n an zirtirtute an awrhtir ve tho.
An thiam thil hrang hrang an entir a, hnam lam leh rimawi hmangin kalkhawmte mit leh beng an titlai hle.
Zirtirtute Ni lawm nan sikul naupangte chuan thingpui paw, a thlum lehnghal an in bakah tlaiah ruai an \heh a, vawksa an hmeh. A tukah erawh atta thlum chhum an hmeh ang. Chini tuiin atta an chiah a, chu chu chhumin an chaw-ah an ring \hin a ni.
Education deptt. lam a\angin sikul dang ang bawkin he token flag hralh turte pawh an dawng ve a, mahse, an tan chutiang thil chu hralh ngaihna a awm loh avangin Zirtirtute Ni an hman lai pawhin a kim thlapin an la kawl. An zirtirtute'n a tihral dan tur ngaihtuah an tum nia hriat a ni.
Kalvari Comprehensive School-ah hian zirtirtu 22 an awm a, he sikul a\ang hian mi 40-in matric an pass tawh. BA pass tawhte pawh an awm a, an sikul chhuakte chu zirtirtu-ah an \ang zui tlangpui.
Teachers' Day hi SSA state project director T Rohmingthanga'n a hmanpui a, a zuitu pakhat chuan, "Mittui tla zawih zawihin Teachers' Day kan hmang," a ti.
Zirtirtute Ni hian ngaihhlut a hlawh deuh deuh a, a sum hrawm pawh a na deuh deuh bawk. Krismas leh Valentine's Day te ang em chu ni lo mah se card leh thil inpek chi (gift item) zuarte pawh an inhralh theih phah viau mai. Kum tinin an inhralh thei deuh deuh nia sawi a ni.
Naupang \henkhat chuan card leh 'gift item' mai ni lovin calculator leh sana te hial an lei a, zirtirtu \henkhat chuan an dawng hlu sawt khawp mai.
Sikul \henkhat chuan hetianga naupangin an zirtirtute thilpek an pe \hin hi a hautak avang \ha an tih loh hrim hrim avangin inkaihhruaina te an siam a, sikul \henkhat phei chuan an khap hial. Kalvari Comprehensive School-ah erawh khap a ngai ve lo!

Read more...

Mizoramin larsap thar nei

September ni 1chawhnu dar 1.45 khan Mizoram larsap Lt. Gen. (Retd) MM Lakhera leh a nupui leh a tute pahnih chuan Lengpui airport a\angin Air India thlawhna AI-713-in Mizoram an chhuahsan a, a tukah Mizoram larsap thar atan Vakkom B.Purushothaman lakluh a ni.
Larsap chhuak ta Lakhera hi airport-ah speaker R Romawia, finance minister H Liansailova, tourism minister S Hiato, chief secretary Vanhela Pachuau, DGP Lalrokhuma Pachuau leh officer \hahnem takin an thlah liam a, Airport-ah hian Mizoram Police-ten amah thlahna parade an buatsaih chu a endik hnuah larsap chuan Mizoram chu ban vaiin a mang\ha ta a ni.
Mizoram Larsap thar tura India President Pratibha Devising Patil-i'n a ruat Vakkom B.Purushothaman chu a tuk, Zirtawpni September ni 2-ah Gauhati High Court Chief Justice, Justice M.B.Kokur-a’n thu tiam tirin a lalut.
Larsap lakluhna inkhawm hi Baj Bhavan tualzawla (Circular Lawn) neih tura ruahman a ni a, mahse \an dawn \epah ruah a sur thut avangin chawpchilh takin Raj Bhavan Durbar Hall-ah sawn leh a ni. Tlai dar 5-a tan tur kha dar 5:15-ah an \an ta chauh a.
Inkhawm hi chief secretary Vanhela Pachuau-in a kaihruai a, India president-in Mizoram larsap atana a ruatna lehkha (warrant of appointment) a chhiar chhuah hnu-ah Gauhati High Court chief justice-in Vakkom Purushothaman chu India constitution venghim tur leh dan leh hrai hnuaiah Mizoram mipui tana a theihna zawng zawnga rawngbawl turin Mizoram Larsap atan a lalut ta a ni.
Larsap thar lawmna thingpui ruai an kil zawhah larsap chuan thuthar lakhawmtute a kawm nghal a, India hmarchhakah a kal fo tawh thin na a, Mizoram chu a vawi khat kalna a ni, a ram chungchangah emaw, a sorkar chungchangah emaw sawi tur a la hriat loh thu a sawi.
Mizoram chu an state Kerela nen literacy percentage-ah a sang an nih \hin avanga inanna tam tak an neih a rin thu leh Kerela-ah pawh 50% dawn lai Kristian an nih thu a sawi.
“Mizoram chanchin hi ka la zir dawn chauh a ni a. In hriat angin larsap thuneihna chuan huam chin a nei a. India constitution huang pelin engmah kan ti thei lo,” a ti.
Congress hruaitu hlun leh advocate Vakkom B. Purushothaman hi April ni 12, 1928 khan Vakkom, Kerala-ah a piang a, a pa chu Bhanu Panicker niin a nu chu Bhavani a ni.
Zirlai a nih lai a\ang tawha politics ngaihven mi a ni a, 1946 khan Congress a zawm a, 1953-ah Vakkom Panchayat member a ni. Thiruvananthapuram District Congress Committee president, Kerala Pradesh Congress Committee general secretary leh vice president te a lo ni tawh a, All India Congress Committee-ah pawh kum 25 zet chu member a ni tawh.
Kerala Legislative Assembly-ah hian member a ni ngun hle a, speaker leh minister te pawh a ni fo. 2006 khan World Economic Forum, Davos-a an chief minister Oommen Chandy a kal hlanin chief minister leh house leader mawhphurhna a lo la tawh a ni.
Lok Sabha-ah pawh \um hnih lai member a ni tawh a, Committee on Public Undertakings and Committee on Subordinate Legislation of Parliament chairman te pawh a ni tawh. Kum nga chhung Consultative Committee of Experts to the CIDP of Inter Parliamentary Union, Geneva chairman a ni tawh bawk.
Andaman and Nicobar Islands-ah March 1993 a\angin kum thum chhung Lt Governor a ni tawh a, 1996-a Global Conference on the Sustainable Development of Small Island Developing States, Barbados-a neih a nih khan India palaite hotu a ni.
Vakkom hian a nupui Dr. Lilly nen fapa pahnih leh fanu pakhat an nei.
Read more...

Rel kawng kalna tur ram neitute luhai

Bairabi leh Sairang
inkar rel kawng siam tum mek kal dan tur hriat theih loh avangin Bairabia ram neitute chu an luhai hle ni-a hriat a ni.
"Rel kawngin a tihchiat tur ram neitute'n compensation claim theih a nih thu leh pass thehluh tur a nih thu VC-ten an autir a, eng chin nge rel kawng chuan a huama a tihchhiat dawn tih hriat a ni si lo a, rinthutein kan thehlut vel mai mai," tiin Bairabi pa pakhat chuan a sawi.
"Claim theih hun chhung a rei lo bawk si a, kan lo claim thei ta lo a nih pawhin claim thei reng si-a claim lova chan ngawt ai chuan a \ha zawk e, kan ti ringawt mai a ni," a ti bawk.
"PWD-in kawng an sial dawn a, a huam chin tur an sah en ang kha a awm ve lo a, pillar chu an phun a, mahse, a karah tlangte a lo awm a, enzawn theih pawh a nih loh avangin a claim thei tur chin hi hriat a har khawp mai," tiin Bairabi VCP J Lalchhuanawma chuan a sawi.
"Anni'n khawl hmang vekin thil an ti a, khawl kan nei ve si lo a, chutih laiin helaia min awmchilhtute lah station master-te an nih avangin an hriat zawng a ni ve si lo a, a buaithlak khawp mai. DC kan han zawh fiah dawnin Delhi-ah a lo zin daih si a. Claim thei reng siin in hmuh loha min puh ai chuan rawn theh lut rawh u kan ti ta a ni," VCP chuan a ti.
"DC a\anga lehkha kan dawn ang angin kan puang ve tawp mai a ni," a ti bawk.
Rel kawngin a tihchhiat tur ram neitute hnena compensation an claim theih leh theih loh hrilh fiah turin VC te pawh rel kawng kal dan tur hi hrilh fiah an ni bik lo a; VC lam chuan rel kawng kal dan tur sketch map an hmu nia sawi chungchangah pawh VCP chuan, "Railway lam a\angin ni lovin SDO (Sadar) te an lo kal a, lei verhna tur khawl dahna tur ram neitu compensation pek a ngai dawn a, chu chu a suma pe lovin a pawh tur kawng laih sak zawk ila tia dawrpui turin min sawm a, chumi \uma kan hmuh chauh chu a ni," a ti a ni.
Bairabi leh Sairang inkar rel kawng siam turin a tihchhiat tur ram neitute tan hian chawlhkar hnih chhung compensation claim nan hun hawn a ni a, chu chu karleh September ni 5 khan a tawp a ni.
Rel kawngin a tihchhiat tur ram neitute bakah leiverhin a kaltlang tur ram neitute chuan compensation an dawng thei dawn nge dawng thei dawn tih an inhre lo a, pass erawh chu an thehlut nual hlawm niin thudawn pakhat chuan a sawi.
Bairabi leh Sairang inkar rel kawng siam turah hian Bairabi huam chhungah km 1.8 vela thui leiverh a awm dawn nia sawi a ni.
Thudawn pakhat chuan rel kawng tur survey-tute hian pillar- a sen, a eng leh a var an phun a, a sen chu rel kawng lai tak tur niin a var leh a eng te chu a sir tur nia sawi a ni a; chutih laiin a sen a\anga a eng leh a var awmna hlat zawng chu a inchen lo nuai niin a sawi.
Chuvangin rel kawng hian metre 50 a huam dawn nia sawi a nih laiin hmun \henkhatah chuan pillar var an phunna hi metre 30 chuang hret a nih laiin metre 20 tling loa phunte pawh a awm leh tho avangin compensation claim thei nih leh nih loh hi inhriat a harsa hle niin a sawi bawk.
"Ram hi kan enkawl dan leh cheibawl dan chu a inang hauh lo a, enkawl \ha vak lote pawh an awm laiin theihtawp chhuaha hun leh tha, sum leh pai neih zawng zawng senga lo enkawlte kan awm ve tho a. Enga mah hmu lova chung zawng zawng kan chan vek ringawt chu thil ni thei a ni bik lo. Mahse, hei chinchang kan hre lo tlang si a, thil kalhmang leh a ngaihna hre deuh hlek min buaipui turte han awm se kan ti ngawt mai," tiin pa pakhat chuan a sawi a ni.
Read more...

A |UL CHUAN MITTUI NEN PAWH RUANG HI KAN ZAWNG ZEL ANG...

August ni 27-a
Kurung lui-a tuitla Vanlalrema 5th IR ruang chu thawhlehni (August 30) chhun dar 11:15 khan a tlakna atanga feet 300 velah hmuh a ni.
Vanlalrema leh a thiante pahnih hian August ni 27 khan Kurung luiah hian len an deng a, sangha Kg 3 vel an man hnu chuan tlai dar 3 velah hawn tumin lui dung an zawh chho a, lungpher atanga lungko danga an lawn kai tur chu chesualin Vanlalrema chu lungpher leh lungpui inkara tui luang chak takah a tla lut ta hlauh mai a, lungpher hnuai puk thuk takah tui khauh tak chuan a len ken lai chawpin a len lut ta a ni. He lui hi a khawkrawkin a chhengchhe em em a, a tlak luhna atanga thlang deuhah tui hi chak takin a luang chhuak leh a, chutah chuan a thiante pahnih chuan engemaw chen an lo chang a, mahse engmah an chan chhuah tak si lohah chuan mi dang an pun ta a ni.
Vanlalrema Kurung luiah a tla tih hriat a nih veleh Sairang, Sairang Dinthar leh Sihhmui atangin tui thiam rualin ruang zawn hna hi an thawk nghal a. Tui a tam avang leh a lui dung hi, lung khawkrawk chet harsa tak mai a nih avangin tui thiam tak tan pawh chetsual hleka thih mai hlauhawm tak a nih avangin Val Upate chuan ruang zawnga lui dung luhchilh tur pawh hian mi na zawng kal an phal lo. Tui thiam leh helai lui dung chinchang hriate thlang chhuakin, group-ah insiamin group tinah hruaitu bik an ruat thlap thlap zel a. Chutianga uluk leh fimkhur taka ruang zawn hna an thawk chung chuan, vanduaithlak takin, ruang zawngtute zinga mi Sairang tlangval Biaknunga kum 22 chu August ni 28 (Chawlhni) khan Kurung luiah hian a chesual ve leh ta hlauh mai a ni.
Biaknunga te group hi group number 3 an ni a, an group-ah hian mi pasarih an awm a, pathumte chuan hma hruaiin an kal hmasa a, pali dangte chu hnung deuhah an rawn kal ve bawk a, sawi tawh angin he lui hi a khawkrawka lungpui leh lung bang sang tak tak hel ngai a tam avangin inzui diah diah reng hleih theih a ni lo fo ang. Biaknunga chesual lai hi a thiante zingah tumah hmu an awm lo. Biaknunga thiante luikam a an kal vel chuan lungpui bul tuia mihring ke lo lang chu an zuk hmu ta mai a, an hmuhna atang hian ruang awmna hi feet 30 vel lek mah nise lui hi a khawkrawk em avangin ruang awmna hi an pawh mai thei lo.
Mihring ke ngei a ni tih erawh an hmu chiang hle a, an mi zawn Pu Vanlalrema, 5th IR ruang ni ngei turah an ngai a, mi dang hrilh turin lamkal an intir nghal a. Chutia an thlir lai chuan ruang chu tuiin a len sawn a, a pil zui leh ta mai bawk si a, an mangang hman hle mai. Lui mawng lamah an tlan khalh a, a thlang lawkah chuan lui lah chu hmun hnihah a inthen phawka a khawi zawkah nge ruang hi a len tak ang! Lamkal an intir then bawk si an indaih lo hle mai. Mahse, mi dang an rawn thleng thuaia ruang an hmuh tanna atanga feet 100 vel, lungpui ti rek ruk hmunah ruang chu bawkkhup zawngin tui luang chuan a len bet leh ta hlauh mai a.
Ruang chu a bawkkhup avangin, an thianpa, an group member Biaknunga ruang a ni tih reng reng an la hre chuang lo. Vaukamah hnuh chhuah tuma an bawr lat lat lai te chuan a hma ni a, tuitla ni si a dul leh taksa a la puam lem miah lo te chu mak a ti hle tih an group leader chuan min hrilh nghe nghe. Tichuan, vaukamah an zalha an han enchiang chu leh!..an thianpa an group member Biaknunga a lo ni reng mai si..an hrilh a hai tlang ngei mai! Nichin lawkah an inzui tlang si..a la reilo lulai em mai..thawktir leh hram dan a awm thei ang em le!..a dulah te nemin a taksa a letling zawnga dahin a kawchhunga tui tih chhuah te an han tum a, mahse an thianpa hi chhan theih a ni tawh lo. A hma lawka inzui tlang, an zingah a la awm ve zel tura an ngaih, an thianpa ruang an chhar ta mai chu mak an ti a, a tlak lai hmu leh hria an awm bawk si lo. Biaknunga hmuiah hian hliam a awm a, a hnarah atangin thi a chhuak bawk niin an sawi.
Lungpui sira Biaknunga ke lo lang an hmuh hlim khan an mi ruang zawn Vanlalrema ni turah ngaiin ruang an hmuh thu te pawh an hrilh darh hlawm a, Sairang khuaah pawh vantlang mike-in Vanlalrema ruang hmuh a nih tawh thu an puang hman a, chu thu chuan vahchap kang ang maiin hun rei lo te chhungin Aizawl khawpui pawh a fan zau hman hle. Mahse, tlangval tlawmngai huaisen thian chhan nana a nun hlantu Biaknunga ruang zawk a lo ni..
Sairang khawtlang hi an fakawm thlawt a ni. An thian duhtak ruang an chhar ta mai hian an rilru a ngawng na hle mai. Mahse, an beihpui thlak mekah chuan tlawm an tum lo a, an in sang mar sauh sauh zawk a, "A tul chuan mittui nen pawh ruang zawn hna chu kan chhun zawm ang a, he kan ruang zawn hi chhuah kan tum lo a ni," tiin an Pi Teressa, Sairang YMA President chuan LPS Report-a ka interview-in min hrilh a ni. (Pi Teressa, Sairang YMA President hi kum 64 mi a ni a, Sairang Joint YMA ah President te pawh lo ni thinin, Sairang Branch YMA ah hian kum 2 President hna a chelhna a ni). YMA President-in a lo sawi tawh angin tukin (August 30) khan khawtlang hruaitute ruang zawn zel dan tur chungchangah an inhmu khawma, "Kan khaw tlangval tlawmngai Lalbiaknunga'n a nun a hlanna a nih avang pawhin he ruang hi tuiah emaw, khawmualah emaw kan hmu ngei ngei tur a ni a, kan hmuh hma chuan kan zawng tur a ni" tih chu kalkhawm te tho rolum chu a ni ta bur mai a ni.
August 30 chuan khua a tha tan ta a, ruah tih tham pawh a sur ta lo a, Kurung lui pawh chu a kam chak khawp mai. Tlangval tui thiam rual chu group hrang hrangah inthenin lui dung suartluan turin an thawk chhuak ta. Vawiin (Aug 30) hi Vanlalrema a chetsual ni atanga ni 4 hmel a hmuhna a ni tawh a. Fimkhur takin tumruhna zawng zawng nen tlangval rual chuan ruang zawn hna chu an bei tan leh ta a ni. Tichuan chumi ni chawhma dar 11:15 velah khan a tlakna atanga feet 300 vel a hla, lungpui kehkak karah Vanlalrema ruang chhe tawh tak chu an hmu chhuak ta a ni.
Ruang hi a pilh nasa tawh hle a, thawmhnaw pakhat mah a inbel tawh lo. A puam nasa hle a, a kuang tura an siam pawh hmang ta lovin kuang dang lian zawk an siama tah chuan an zalh ta a ni. Vawiin chhun khan Vanlalrema ruang hi Sairang damdawiinah postmortem a ni a, postmortem tih zawh hnu hian Sairang khawtlang VC leh YMA ten a thlahna hunserh tawi te an hman zawh hnuin an veng, Chite veng lamah lak a ni ta a ni.
He chhiat tawhnaah hian 5th IR bakah Mizoram Police te an thawk tha hle a, Aizawl veng hrang hrang atangin tlawmngaia thawk chhuak an thahnem hle bawk..Mizo nih hi a van nuam tak em!
(A ziaktu hi LPS-a Special Report ti \hintu a ni)
Read more...

Gorkha-te duh dan tlawmngai pawlte'n pawm lo

Mizoram sorkar
chuan Gorkhali-te OBC dinhmuna dah hi, Supreme Court thupek anga din permanent body-in a recommend niin a sawi a; he permanent body din tur hian Supreme Court-in tunhnaiah Mizoram sorkar thu a pe thar anga ngaih tur erawh a ni lo. 1991 daih tawh khan thubuai pakhat- Indra Sawhney and Others Versus Union of India & Others a remnaah Supreme Court chuan OBC chungchang ngaihtuah turin central, state leh UT-ahte hian permanent body din ni se a lo tih tawh vanga parmanent body hi din a ni.
Supreme Court chuan OBC chungchang ngaihtuahtu tur permanent body chu commission leh tribunal te ang chi a ni tur a ni a, an thu leh hla pawh sorkar chuan a ngaichang tur a niin, permanent body rawtna hi sorkarin a hnawl a nih chuan chhan mumal takin a dah tur a ni, a ti.
OBC-a dah thar tur an awm a nih chuan permanent body ngaihdan a la tur a ni. Tin, OBC a dah an nih loh avanga lungawi lo an awm a nih pawhin permanent body chu an zualkona tur a ni ang a, OBC-a tute emaw dah an nih avanga sawiseltu an awm a nih chuan permanent body chu an thuthlenna tur bawk a ni, a ti bawk.
Mizoram sorkar chuan 1991-a Supreme Court thupek chu kum engemaw zat a liam hnu leh sorkar hrang hrang engemaw zat a pian hnu-ah ngai pawimawh tharin Gorkhali te'n OBC nihna an dil chungchang ngaihtuah turin tunhnai khan sorkar chuan a din ta a, chu permanent body chuan Gorkhali-te hi OBC-a dahawm an nih leh nih loh tehna (criteria) atan hian electoral roll-a awmzat lakkhawm chu a hmang ta niin a lang.
Sorkar thuchhuah a\anga a lan dan chuan Gorkhali-te hi chawikan ngai khawpa hnufual an nih leh nih loh lam chu permanent body hian an thlek vak lo a, inthlana awmze nei tham an nih loh chu OBC an dilna chu tihhlawhtlin sak hi thil a awm a nih leh nih loh a ngaihtuahnaah pawh a dah pawimawh ta zawk ni awm tak a ni.
Tichuan, permanent body chuan Gorkhali-te hi OBC-a dah awm an ni tia ngaihdan a siam \anchhan atan ('justify' nan) India rama state dang pariata OBC-a dah an nih leh nih loh leh sorkar a\anga ham\hatna eng eng emaw an dawn leh dawn loh zawk chu a buaipui ta zawk niin a ngaih theih a ni.
"Kumin January ni 28-a an meeting thurel bawhzuiin district hrang hrang a\anga Gorkha Electoral Roll-a hming chuang zat an lakkhawm te, Gorkha-te khawsakna ram chhung State 8 a Gorkhali-te dinhmun, OBC dinhmuna dah tura puan an nih leh nih loh te bakah state sorkar hnuaia hna dil theihah te Reservation an pek leh pek loh te thlir ho a ni a," tiin August 26, 2011-a Mizoram sorkar press release chuan a sawi (http://dipr.mizoram.gov.in/press-release/permanent-body-thukhawm).
Eng vangin nge Mizorama Gorkhali awmte dinhmun zirchian a, backward (hmasawn lo), chawikan ngai leh ham\hatna pek \ul an nih leh nih loh tih lam buaipui lova electoral roll-a hming chuang zat lakkhawm ringawt chu permanent body hian OBC-a dah an nihna tura thutlingah a ngaih tih chu zawhna a ni ta a ni.
Gorkhali-te OBC an nih dodaltute chuan sorkarin a pawm hma a\angin dodalna thuchhuah an siam nghal \ak \ak a. Dodaltute zing pawl pakhat, CYMA-a an general secretary Lalbiakzuala chuan kum 14 vel zet inchiah tawh a nih thu te, Gorkhali te'n thawm an neih \an laia hruaitu hmasa ten ram leh hnam himna a ti derthawng dawna an hriat avanga an pawm theih loh thu an lo sawi tawh thin chu vawiin thlengin an dinna a la ni reng tih a sawi.
Gorkhali te OBC-a pawm an nih chuan India ram pawn Nepal atangin hna zawng an lokal phah vak an hlauh thu sawiin, "Tuna E/Roll-ah pawh hian India khua leh tui ni lote thun \alh te pawh an tum niin kan hria a, ngun taka kan ngaihtuah hnuah pawm chi niin kan hre lo a ni," a ti.
Gorkhali te'n an \anchhan pakhat- 'OBC Quota avang hian Mizoram chan tur a hek dawn lo a, central Govt service leh ham\hatna tenau kan \angkaipui dawn chauh a ni' tia an sawi chu chhangin Lalbiakzuala chuan, "Tuna mite hian heti hian sawi mah se, danah a awm tawh chuan an tu leh fate'n \anchhan an nei dawn a. He dan hi ngun taka kan zir chian hnuah pawm chi a ni lo hle a ni," a ti bawk.
Permanent Commitee/Body rawtnaah chuan kum khata cheng nuai 4.5 lalut chinte chu OBC-ah telh theih an nih loh thu a chuang tih sawiin CYMA G/S chuan, "An zingah hian Central leh State a sorkar hnathawk, officer pawh an tam hle a, heta tang pawh hian OBC a puan ngawt hi a him lova ni," a ti.
Mizorama Gorkhali-te nen chuan \ha takin Mizo mipuite an awmhona chuan boruak \ha lo a hrinchhuah phah palh a hlauh thu a sawi bawk.
Hetianga Mizorama Gorkhali awmte OBC pek chungchanga thu a inmun mek lai hian India rama state 9- Punjab, Haryana, Himachal Prades, Sikkim, Tripura, Meghalaya, Assam, Manipur leh Delhi te chuan Gorkhali te chu OBC ah an lo puang ve mek bawk. Tunhnaia state piang thar Uttarakhan pawhin Gorkhali te hi OBC-ah an puang ve nghal nia hriat a ni bawk.
MSU general secretary Zodinpuia chuan Gorkhali te OBC chungchanga an ngaihdan sawiin, "Mizo hnam himna leh him lohna chungchangah hian kan hmalam hun thlirin sorkar hian mipui hi rawn ve \hin se, chutiang ni lova an kal a nih chuan kan hmabak hi a thim hle dawn a. Tuna Parmanent Committee in rawtna a siam ringawt pawh hi kan duh lo hle a ni," a ti.
India ram State tam takah OBC a pawm an nih avanga chiang lo ruaia lo pawm ve ngawt chu a him lo hle nia sawiin, "Keini aia OBC nih an dilna hmasa leh Gorkhali pawh an tamna Arunachal Pradesh-ah pawh pawm an la ni chuang lo," a ti bawk.
"OBC-a awm tur hian vangtlang nunphunga hniam bik ngawih ngawih nih a ngai a, hei hi Mizorama Gorkhali te dinhmun hi a ni em tih hi ngaihtuah a ngai a ni," a ti bawk.
Mizorama Gorkhali pawl hruaitute chuan OBC an lo nih chuan an ham\hatna tur Ministry of Social Justice & Empowerment in a siamte chu an dinchhuahpui ve thei dawn niin an sawi.
Pre Matric Scholarship, Pre Matric Scholarship, OBC zirlaite tana Hostel siam, Hna lak dawna kum lama inngaihnathiamna, Civil Service Exam vawi sarih ziah theihna leh a dang \henkhatte an ni. Hengte chang tur hian State sorkarin a pawm a ngai a, chu a pawmna chu Government of India-ah approval lak a, executive order hmanga puan tur a ni a. Hemi hnu hian Gazetted notification hmanga mipui hriata puanzar mai tur niin an sawi a, heng thilte hi OBC nih chak tirtu niin an ngai a ni.
Mizorama Gorkhali-te hi Mizoramah an awmna a rei tawh hle a, Chakma leh Tuikuk te ang lo takin pun lam aiin tlakran lam an pan zel nia ngaih theih a ni. 1950 hmalama Mizorama chengte chu sorkar hriatpuinain kum 1998 khan chhiar an ni a, mi 4453 vel chauh an ni a. Hei hi 2001 khan sorkar in Gazetted-ah a chhuah a. A dik tawk lo leh famkim lo laite thlir lehin mi 769 chu sorkarah an thlen belh leh a, he rawtna hi pawm a la ni lo, hei hi anmahni sawi dan a ni.
Hetih lai hian Mizorama Gorkhali te' association neih ngiata hma an lak meknaa tha thawh nasa ber MZP chuan Gorkhali te chungchangah hian ngiahdan fel tak a lo nei tawh \hin a. Hemi chungchang hi sawiin MZP general secretary H Lalremsiama chuan 1950 hmalama Mizorama chengte leh an thlah kal zel bikte chu inthliar fel se a duh thu a sawi. Mizorama
Gorkhali-te chu OBC-ah puan lo ni ta se, Nepal leh hmun dang a\angin hemi zarzo tuma Gorkhali tam zawk an lo luh vak an hlauh thu a sawi a. Hetianga inthliar fel chuang si lova OBC-a puan an nih chuan harsatna tam tak a thlen theih dawn avangin tun dinhmunah chuan a nawlpuia OBC a puan chu hun rih lo niin MZP chuan a ngai a ni a ti ve bawk.
MZP G/S chuan, "Tuna Parmanent Committee/body in an rawtna ang hian Gorkhali-te hi OBC-ah puan lo ni ta se, OBC te ham\hatna state dang Sikkim ten an pek ang hi kan duh loh chung pawhin kan pek ngei a ngaih hun a la thleng ang tih hi a rinawm tlat a ni," a ti.
Sikkim state hian an state chhunga central department mai ni lo, state dept hrang hrangah OBC reservation hi an lo pe vek tawh nia sawi a ni bawk.
Mizorama Gorkhali-te hi pi leh pu a\anga Aizawla awm tawhte an ni a, heng mi 5000 bawr lekte hian Mizoram bak ram dang an nei chuang lo niin an sawi \hin a. Aizawl veng hrang hrangah an insem darh vek a, Mizorama piang leh seilian an nih hlawm avangin chhiat ni \hat niah pawh Mizo takin an che mai \hin.
Mizoram UT nih lai, 1960 khan khatih laia ram hruaitu pawimawh Pu Hrangaia chuan Mizorama Gorkhali awmte chu tribal a puan an nih theih nan an duh leh duh loh a lo zawt tawh nghe nghe a. Khatih hunlaia Gorkhlai te khan thil an la ngaihtuah thiam tawk loh avangin pawmna chang an lo hre lo niin an insawi.
Mizoram UT a nih lai hian Kapur Chand Thakuri chu Gorkhali MLA (Nominated) tan a ruat a ni a, a dang an awm zui tawh lo. OBC a puan an nih theih loh avang hian kum 1998 a\ang phei chuan sipai/police leh sorkar hna dangah an fate tan 'chance' a awm meuh lo niin an sawi a, hei vang hian tuna an pawl hruaitu hrang hrangte chu an mipuiten chak tawk lo tiin an nawr nasa phah ve nasa tawh hle niin an insawi nghe nghe a ni.
n
Read more...

Unau boral tur chhandam ngai an awm e

Mizoramah sorkarin Anti-Corruption Day a hmang ngai lo a, World Suicide Prevention Day pawh sorkarin a la hmang ngai lo. World Suicide Prevention Day chu September ni 10 a ni a, tun hnai kum hnih khat chhung khan mi \hahnemngai \henkhatin he ni hi lo hmang tawh \hin.
"Mi beidawngte hian chhan an ngai a, heti lamah hian theihtawp chhuah a \ul khawp mai. Mimal, sorkar, Kohhran, tu pawh kan \an tlan a ngai a ni," tiin mi beidawngte kawma \anpui \hintu Dr Zawmsanga Sailo chuan Zozam Weekly a hrilh.
CID (Crime Branch) te'n an chhinchhiah dan chuan 2004-ah khan Mizoramah mahni intihlum mi 26 an awm a, 2005-ah 24, 2006-ah 27, 2007-ah 29, 2008-ah 20, 2009-ah 43 an awm.
Kum 6 (2004-2009) chhungin Mizoramah mahni intihlum mi 169 an awm a, \halai an ni tlangpui. Kum 15 leh 29 inkar mi 84 an awm a, kum 30 leh 44 inkar 72 an awm.
Hriat theih chinah Mizoramah mahni intihlum zinga naupang ber chu kum 10 mi a ni a, a upa ber chu kum 84 mi a ni.
2009 vel a\ang khan mahni intihlum an tam thu hian ngaihven a hlawh ta hle a, media lama a lan zin vang pawh a ni mai thei. Mi \hahnemngaite chuan mi beidawng, dam thlahlel lote chungchang hi mut mawh hnar mawhah neihin theihtawp an chhuah mek. An hmalakna hian rah pawh a chhuah a, mahse anni aia thei zawk leh chak zawk che se an duh hle.

Kuminah a ziaawm

NGO pakhat- NELICS (New Life Charity Society) te hi mi beidawngte kawma puitu an ni a, a theih ang angin mi beidawngte an kawm \hin. Mizoram puma mahni intihlum zat chhinchhiahin a theih ang angin an zirchiang \hin bawk.
NELICS-in an chhinchhiah dan chuan, kuminah mahni intihlum an tlem a, nikum nena khaikhin chuan a tlemna pawh a tam tham ang reng viau.
Nikumah khan September ni 10 thlengin mahni intihlum 74 an awm a, kuminah chuan September ni 8 thlengin mahni intihlum 45 an awm.
"Kuminah nikum aiin mahni intihlum an tlem rih a, a lawmawm khawp mai. Mipui an harh vang te, mi \hahnemngaite thawhrah te a ni ang a, mahse \an mar reng a la ngai," Dr Zawmsanga Sailo chuan a ti.
Kumina intihlum zat hi nikum aiin tlem mah se hmeichhia bikah chuan kuminah hian an tam zawk; nikumah hmeichhe intihlum 5 an awm a, kuminah chuan 13 an tling tawh.
Kum dang ang bawkin kumina intihlumte hi \halai an ni tlangpui; mi 45 zingah hian kum 45 chung lam 5 an awm a, kum tling lo an awm lo, a naupang ber chu kum 16 niin, kum 16 mi hi pahnih an awm.
Mi 45-te hi inawkhlum vek an ni a, kum dangah pawh mahni intihlumte hi inawkhlum an ni tlangpui. Dr C Lalhrekima, psychiatrist chuan mahni intihlumte hian thil remchang ber an hmang mai \hin tih a sawi a, vai ramah chuan loneitu zingah tur eia intihlum an tam tih sawiin, 'fertilizer' te an dawng thin a, chutiang te chu an ei mai thin niin a sawi. Mizoramah inawkhlum an tam chhan pawh mahni intihlumte'n remchang bera an hriat a nih vang a rin thu Zozam Weekly a hrilh.
Dr Zawmsanga chuan nikum aia kumina intihlum an tlem zawk chhan nia a rin a sawi a, "Inzirtirna te a awm ta deuh bawk a, mithiamte rawn kan hreh ta lo tial tial a, hei hi a hlawk khawpin kan hria," a ti.
NELICS te hian mi beidawng, dam thlahlel lo, mahni intihhlum tum an chhante pawh an chhinchhiah zel a, kuminah mi 420 an chhan tawh tih chu an chhinchhiah dan a ni.
Mi 420 zingah hian mipa aiin hmeichhia an tam zawk daih a, anmahni pantu hi nikum aiin an pung bawk.
"Rilru dik lo, mize dik lo an tam," tiin Zawmsanga chuan mi 420-te chungchang a sawi.
"Nun awmzia an hre lo...mihring nun awmzia hi an hre lo a, tawrh an peih lo. Chutiang chu tunlai \halai zingah hian an lo tam niin a lang," a ti bawk.
Naupan tet a\anga duat hlawh, nu leh pain an duat hliau hliau, nu leh pa bakah \henawm khawvengte pawhina an duat hliau hliau an tam tih a sawi a, chutianga seiliante chuan nun awmzia an hre lo tih a sawi a ni.
"Nu leh pa te'n an duat hliau hliau a, \henawmte pawhin an lo duat a, an rilru a no. Awlsam taka duh duh nei thei an ni a, thil hahthlak an tawng lo a. Mahse, an lo puitling a, chutiang ringawt a ni thei ta si lo a. Mihring nunah chuan a beih-a beih a ngai a, thlan tui luang zawih zawiha beih te a ngai ta a, chutiang chu an hmachhawn peih lo. Chutianga \hang liante chuan engmah an tuar peih lo a, an rilru a piangsual ta a ni ber," a ti.
"Mahni thu an duh a, mi zawng zawng hi an thuhnuaia dah an tum a. Mahni nu leh pate ngei pawh an thuhnuaiah an dah a, nu leh pa meuh pawh thuhnuaiah an dah thei a nih chuan midang zawng zawng pawh an thuhnuaia dah an tum ta a. An bo hi a ni ringawt," a ti bawk.
Anmahni pantute zingah nulat tlangval thil vanga rilru na, beidawng ta pawh an tam a, chutiang chu mipat hmeichhiatna hman khawlohna nen a inkaihhnawih tlangpui tih pawh a sawi.
"Ngaihzawng lama buai pawh an tam a, ngaihzawng te nena sex an lo hman tawh avanga buai ta an ni duh khawp. Tam tak hi chu, sex lo hmang lo se chu an buai lo ang, sex hian rilru natna leh hahna a thlen a ni," a ti.
"Kohhran leh khawtlang pawhin hemi chungchang hi kan lak thutak a hun khawp mai. Mahni intihhlum hi 'emergency case' tak tak a ni tih kan hriat a \ul. 'Ani hi a lo intihlum mai palh ang a' ti-a kan ven a ngai a, chutianga ven ngai an awm a nih chuan YMA te pawh hian veng \hin ila a that ka ring," tiin Dr C Lalhrekima pawhin a ngaihdan a sawi.
"Kan Mizo society-ah hian inngaihsakna lama \an kan lak a ngai a. Khawtlangah te, chhungkuaah te, \hianzahoah te, midang ngaihsaktu nih tum tura inzirtir a ngai a, midang care thiam nih kan tum a ngai a ni. Kan hriat lohvin mi rilru a lo na reng thei tih hriaa inkawmkhawmna leh awmhonaah te fimkhur taka kan awm a ngai. I induat teh ang u," a ti bawk.
“Mizote hi 'emotion control'-ah kan sang lo a ni,” a ti a, “Emotion control-ah hian kan puitling lo em em mai a, kan thiam lo bawk. Thil kan duh pawhin nasa em emin kan duh huam huam a. Ngaihzawng kan neih pawhin a ni tho, eng thilah pawh kan inpe tawp hreh lo. Chu chu sex thlengin a ni a, kan ngaihzawngte tan kan inphal mai a,” tiin a \anlak a \ulna lam pawh a sawi.
“Nu leh pa kan demawm thei hle ang. Kan fate kan enkawlna kawngah tih dik loh kan nei a ni thei a. Chutiang bawkin society pawhin kawngro a su thei a, kan chhehvel thil kan tawn leh thleng mek pawhin kawngro a su thei bawk. Thil chiang tak erawh chu kan emotion control-ah hian kan sang lo em a ni,” a ti a, “Nun kawng dik inzirtirna hi chhungkuaah kan uar tawk lo,” a ti bawk.
NeLiCS-in kumthum leh a chanve chhunga mahni inthah duhna khawp rilrunatna (disease) vei mi 1,400 an kawmte a\anga an zirchiannaah chuan rilru nguina vanga dam thlahlel lo an tam ber. Inngaihzawnna leh mipat hmeichhiatna leh a kaihhnawih lama rilru nain an dawt. A kum zawnga chhut chuan kum 30 hnuai lam an tam ber.
Eizawnna lama harsatna tawh vang, eizawnna tlakchham vanga dam thlahlel lo pawh an lo tam hle a, unemployment problem hian Mizo society a tibuai tih a chiang hle.
"Eizawnna a vang a, a lo harsa ta a, a ngaihna hre lo thalaite hi an mangang a ni," tiin Zawmsanga chuan a sawi.
"MA val te'n thla khatah Rs 3000/4000 lek te an han hlawh hi an zak a, inferiority complex hial an neih phah thin. Chhungte sorkar hnathawk nei ve lote phei chu an mangang a, chhungte sorkar hnathawk neite pawh an chhungte nen te chuan an inkhaikhin a, an inthlahrung a," a ti.
"Rim takin private hnuaiah te an thawk a, an hlawh a tlem bakah a then chu an thawhna hmunah an hlim lo a, hetiang hian a nghawng thui khawp mai. Entirnan- tlangval pakhat chu an chhungkaw zinga mi pakhat, sorkar hnathawk khan, 'Nangni lah hi in chhuak ni tin a, eng tham in hlawh si lo,' a lo ti a, chu chuan a tihrehawm khawp mai," a ti bawk.
Read more...

NEITU NEILO MIZORAM!

Kum 1998 khan kum khat dawn Delhi-ah ka khawsa ve a. A khaw lumzia leh ro dante sawi dawn pawha ngaihnawm tham sawi tur a awm laiin ka rilru-a riak reng chu New Delhi khu neitu neilo khawpui ni tlata ka ngaih thinna kha a ni a. Mahse, Mizoram dinhmun ka’n bih chian hian keini ai chuan Delhi chuan neitu a lo nei hle mai, a inti-tatu-te pawh an changkang e tih ngaihdan ka chhar thar a ni.
New Delhi-a khawsa thenkhat kan kawmnaah chuan neitu nihna an neilo hle tih ka hmu chhuak a. Sumdawnna, politics, lehkhazir leh sorkar hna thawh vanga awm ve mai mai an nih thu an sawi hlawm a. An MP nih hunte, an sumdawnna hmundanga hlawk zawk an hmuh hunte, an zirlai an zawh fel hunte leh hmun danga sawn an nih huna Delhi chhuahsan mai tur an nih avangin neitu nihna tak tak an pu theilo tih an sawi a. Ka thianpa Nirendra Dev phei chuan, “New Delhi hian refugee culture (pemkhawm zia) an kalpui a nih hi,” a ti fo thin.
Mahse, sorkarin a tak taka hna a thawh dan han hmuh erawh chuan rualawh a na thin a. Khuti khawpa ruahtui tlem si ‘Green Delhi’ movement avanga a lo hrin tak dup dan te, an thing phun an enkawl zui dante hmuh chiah chuan ngaihtuah a thui thin a. Neitu nihna neitu sorkar leh mipui khawsazia khu hmuhnawm ka ti fo thin. Mihring hlau hauh lova hleimualrang duhtawka khawsa ringawt pawh khuan rual min awhtir ngawih ngawih fo a ni.
Kan Mizoram dinhmun i han thlir teh ang. Sailo lal lai leh a hnu-a Kumpinu sorkar awpna hnuaia kan awm laite kha a ngaihawm ta hle mai a. Kan ram ngaw leh nungcha, a bikin lui-a awmte kan nghaisak dan hi chu tun ang kum zabi 21 hnu lamah chuan a zahthlak tawpkhawk a, hnam mawl (savage) rilru leh thinlung la pu reng angin kan awm a nih hi. Kan Mongolian pui, hnam mawl taka kan ngaih thin, America rama Red Indian hovin kum za thum chuang kal taa ramngaw leh ramsa humhalhna thuthlung an lo vawn thin pawh tunah hian kan pha lo chiang khawp mai.
Kawtchhuah leh feh kawnga thingtuai lian deuh ka fik theih leh theih loh, ka chem hriam leh hriam loh chhinna atana hman la ching hnam kan ni a. Lui kal leh ramvah haw lama kawng sira hnim ro lo awm nawalh emaw lighter emaw hmanga han deh kai thlazen ching hnam kan la ni bawk a. Mei kawng kan sial that tawkloh emaw kan sial miahloh vang emaw-a kan lo halin ram a tihkan hi a rapthlak rualin tute kuthlei emaw vanga ram kang leh ram ngaw kan chan hi a va rapthlak em! Hnam mawl, lehkha thiamlo chu sawiloh mahni tana pawi tur pawh hre pha hauhlo ‘Barbarian’ an tih thin kum za tam tak kal taa hnam mawl ang chiah kha kan la ni.
Kan ram luite lah chu tur hmangin kan hrai chamchi a, nimin lawk thleng khan he thil mawl tak hi kan la ti ta reng a. Kan man sen loh lui-a nungcha kan la suat burh burh reng mai. Hetiang kan chin avang hian kan lui-a nungchate kan tihlumin tute eizawnna emaw nasa takin ka tichhe satliah mai a ni lova, kan hriselna thlengin kan tichhia a. Kan rama cancer vei kan tam em em chhante hi zuk leh hmuam kan uar piah lamah sangha, chakai leh sava thlenga tura kan hrai kan zawrha kan ei vang a ni lovang tih sawi theih a ni lo.
Kan Naga unaute khi tribal ve tho an ni a, anni chuan lo an hal dawnin tunhma atang tawhin bengchheng siamin ramsa-te ‘warning’ an pe a, ramsa enkawltu pathian hnenah lo an hal tur thu leh ramsate insaseng tura hrilh turin an hriattir thin an ti. Keini chuan ramsa kan hlum pawi kan tilo khawp niin a lang thung. Ziak leh chhiar thiam tam kan inchhuan em em lai hian kan ram leh ram ngaw leh a chhunga cheng nungchate laka hlei kan len dan leh neitu nihna thinlung kan pu lo lutuk hi inenletin zaka kun ngawih ngawih tur kan ni a. Hetianga ram kang duai duai mai titawp tur hian sorkar hian dan dinglai hi khauh takin kengkawh tawh sela, ram humhalhlo VC te pawh hremin hrek ngei tawh teh se. Chumi atang chuan ram hal mai mai leh meikawng sial thalova lo halte chungah VC-te thikthu a chhe thei chauh ang.
Read more...

Friday, August 26, 2011

COMPUTER THLUAK NEI TAK TAK


Khawvela computer khawl lama sulsutu company lar, International Business Machine (IBM) mithiamte chuan tun hnai khan thluak (brain) ang deuha hna thawk thei computer chip (microprocessor) an siam chhuah thar thu an puang. He electronics khawl hian nitin-a a thil tawn (experience) ang zelin thil thar a zir thei dawn niin an sawi.

He khawl, SyNAPSE system an tih hian computer chip pahnih a nei a ni.

Thluak hi nerve cell (neuron) tam tak inzawmkhawm a ni a; miin thil a zir belh zel hian chu?ng neuron-te chuan inzawm dan (synapse) chi? thar an siam belh zel a, thil kan hriat belh zel \hin.

Tuna khawl kan sawi mek hi chutiang ang deuha hna thawk tura duan ni mahse, chip-a electronics circuit-te chu an thil zir thar ang zela inzawmna insiam belh theih an nih ngawt loh avangin circuit awmsa-a signal chi hrang hrang-te chu thil an tawnhriat (experience) ang zela nasa leh nasa lo bikah hna thawk thei tura duan an ni a. Chutiang chuan ngaihpawimawh bik leh hnathawh dan phur bik chi thar insiam zelin, thluak angin hna a thawk thei dawn niin an sawi.


Read more...

Tom Hanks-a'n ticket man pe let


Hollywood legend Hanks chuan a fan pahnihin a channa thar Larry Crowne hmuhnawm an tih loh thu an hrilh hnuah an cinema ticket man a pe let leh!

Tom Hanks, kum 55 mi hi California-a petrol station-ah heng mipahnih te nen hian intawngin, a film chu an en thu an hrilh a, eng nge a an tih a zawh chuan, "A hmuhnawm fahran lo," tiin an lo chhang a ni.

Chutia an tih takah chuan Hanks chuan, "A nih tak chu maw le, a pawi ka ti hle mai, in remtih chuan in ticket man ka lo kir leh mai ang che u," tiin a wallet a\angin dollar 25 a phawrh a, a pe ta a ni.

Larry Crowne film-ah hian Julia Roberts nen an changdun a, box office lamah pawh beisei a pha chiah lo a ni.
Hollywood legend Hanks chuan a fan pahnihin a channa thar Larry Crowne hmuhnawm an tih loh thu an hrilh hnuah an cinema ticket man a pe let leh!

Tom Hanks, kum 55 mi hi California-a petrol station-ah heng mipahnih te nen hian intawngin, a film chu an en thu an hrilh a, eng nge a an tih a zawh chuan, "A hmuhnawm fahran lo," tiin an lo chhang a ni.

Chutia an tih takah chuan Hanks chuan, "A nih tak chu maw le, a pawi ka ti hle mai, in remtih chuan in ticket man ka lo kir leh mai ang che u," tiin a wallet a\angin dollar 25 a phawrh a, a pe ta a ni.

Larry Crowne film-ah hian Julia Roberts nen an changdun a, box office lamah pawh beisei a pha chiah lo a ni.
Read more...

Carey pasalin mi kuah hnem record siam thei lo!


Miriah Carey pasal Nick Cannon, America's Got Talent host chuan darkar khat chhunga khawvela mi chi hrang hrang kuah hnem ber record siam a tum a, a hlawhchham!

Cannon hian August ni 19 khan tiang hian a tweeter-ah a ziak (tweet) a, "hey NYC! Mi kuah hnem record siam ka tum a nia, lo tel ve rawh u."

Tichuan Inrinni (keini ramah Pathianni a ni tawh) khan New York-a Citi Field-ah Guiness Book of World Record (bamboo dance-a record kan siamna nen khan a record siam tumna hi a thuhmun a nih chu!) a lan tumin, darkar khat chhung chu mi chi hrang hrang a kuah ta mawlh malwh mai a ni.

Darkar khat chhunga mi kuah hnem record singlai chu 1,749 a ni a, he record hi Cannon hian a pha ta lo. Mahse, a record siam tum hi naupang dam lo ten an hlawkpui ve thung a, mi pakhat a kuah zelah Met Care Room, New York Hospital of Queens a naupang dam lo tan toy pakhat an donate zel a ni! Nick Cannon hian mi engzat chiah nge a kuah hman tih kan thu laknain a tarlang tel tlat lo!
n

Read more...

Nui hiau hiau, Nui tut tut

A thau lutuk a, a hnar a pil vek.
- 8575186390

Kan awmpui pawh Hei den rial-in a chiah hneh hle a ni ang, 'Oval' a ti reng mai
- 8575187407

Vincy-a hla- 'Ka thisen leh taksa' tih kha a lo hresual pek a, "Ka thisen leh zakkha..." tiin a lo sa ve chiam chiam.
- 9436159317
Anna Hazare hi Mizote chuan kan \an ngei tur a ni; kum 4 vel liam taah khan Mami Varte chuan, "Anna e, phurh zawh loh zuna uai chu..." tih hla a lo sa daih tawh tlat.
- 8974589540

Ninja pawl pakhat pawh kha an camp-a an awm laiin an boss khan a kid pakhat hnenah, "Tui min han suah teh," a ti a, chu ninza chuan a hmai a lo tuam mar lutuk a, "Yet Bot," a ti vel!
- 9862751603

Tunlai hian Japan mithiamte'n TV chi thar, mit-in a huat loh tur chi siamchhuah an tum a, a dangdai awm khawp mai, a lem tel lo, a ri ringawt a ni dawn! Boxing te pawh kan ngaithla \hup \hin dawn ni awm tak a ni. Mit chuan a haw lo ve khawp ang.
- 9612566920

Zu rui pakhat pawh kha an sual mai mai, Nu-i chaw ei min han siam teh, mahse ka ei lo vang, te a ti vel.
- 9862375770

Read more...

A êng zawngin thlir rawh

Mithiamte'n an zirchianna a lan danin mi hlim thei leh a êng zawnga thil thlir thiam te'n stroke (thluaka thisen zam chat/block) an nei tlem bik tlat.

University of Michigan-a mithiamte'n hemi chungchang hi an zir a, an hotupa Eric Kim chuan, "A êng zawnga thil thlir \hin chuan a hmalam hunah beiseina neiin, an hriselna pawh an vawng uluk bik a ni," a ti.

He zirchianna hi a êng zawnga khawvel thlir leh stroke inkaihhnawih dan chungchanga zirchianna hmasa ber a ni.

Mithiamte chuan Health and Retirement Study a\angin stroke nei tawh in-report leh psychological data te an lakhawm a, kum hnih chhung an zir hnu-ah thutlukna hi an siam ta a ni.
Optimism (a êng zawnga thil thlir) leh stroke inkaihhnawih theih dan ni-a an sawi erawh a kual ve ang reng viau a, a êng zawnga thil thlir \hinte chuan vitamin ei leh taksa sawizawi te an peih zawk a, ei leh in lamah pawh an insum thei zawk niin an sawi.

He zirchianna chungchang hi Stroke: Journal of the American Heart Association-ah tihchhuah a ni.

Read more...


Libya ram hel pawlte’n Col. Muammar Gaddafi tawmkuk leh a hmunpui ber, Tripoli khawpui an luchilh hnu pawhin amah ber hi a awmna chin hriat a la nih lo. A birukna a\anga aw rawn chhuahin, Nilaini (Aug. 24, 2011) khan Al-Ouraba TV kaltlangin Libya khawpui ber mipuite chu zawngho lak a\anga an khua chhanchhuak turin a rawn fuih leh a; a awphawi erawh a hma anga phunglung a ni tawh lo thung.

Kum 42 dawn lai Libya ram lo hruai tawhtu, Col. Muammar Gaddafi laka helte hi Pathianni liamta (Aug. 21, 2011) zan khan Libya ram khawpui Tripoli hi an lut \an a. He khawpui hi harsa taka lak a ngaih an rin laiin, hel pawlte hian lo bei lettu an hmachhawn tlem hle a; Gaddafi tana nunna chan ngam an awm mang ta lo emaw tih mai tur a ni.

Pathianni zan dar 11:30 vela hel pawlte Tripoli laili an luh lai hian mipui tam takin an lo lawm a. Helte chu pick-up truck \hahnem taka rawn inzuiin, hlim taka au chungin an silai van vawrh zawngin an kap a; a pawr zual \henkhat chu, Lukir, lo inring rawh, kan rawn \ham chhuak dawn che,” tiin an au chel chul bawk niin an sawi.

OPERATION MERMAID DAWN: Libya rama inbeihna chungchang ngaihsak vak lo tan chuan? hel pawlte hian an beisei loh takin hnehna hi an chang ta thut emaw tih mai tur a nih laiin, awmze nei taka ralrel chunga Tripoli beihpui hi thlak a ni.

He beihpui, Operation Mermaid Dawn hi Aug. 20, 2011 (Inrinni) a\anga \an tura ruahmanna siam a ni a. Hemi hma hian hel pawlte hian Tripoli khawpui hi khawthlang, chhak leh chhim lamah an hual vek tawh a; Gaddafi hian he khawpui chhunga a \huihruaite bawk innghahna a nei tawh lo tih theih a ni a. Hemi hma bawk hian Mediterranean tuipui kama awm, Tripoli-ah hian lawng hmangin hel pawlte hian ralthuam \hahnem tak an lo chaw lut hmasa tawh bawk.

Tum lawk angin Aug. 20 zan hian Tripoli khawpui chhunga awm, hel pawl thlawptu tam takte chuan an ralthuam dawn thar hmangin Gaddafi pawlte chu an bei \an ta a. Hetianga khawpui chhunga harsatna siamtute hi sorkar sipai lam chuan bei let vatin, inbeihna nasa tak a thleng a. Tripoli-a cheng mipui tam tak, ralthuam nei ve lem lote pawh chuan khawpui chhunga hel pawlte chu puiin, veng hrang hranga kawngpui-ah te chuan Gaddafi sipai-te kal tlang theih loh turin tyre, lung leh thil chi hrang hrang an lo tiang khawm hner hnur bawk a. Veng \henkhata sorkar sipai leh helte nasa taka an inbeih hnu hian helte chuan Tripoli International Airport leh ralthuam dahkhawmna hmunpui an la thei niin an sawi.

A tuk (Aug. 21) khua a lo var chuan Tripoli khawthlang lama awm, Az Zawiyah khawpui a\angin hel pawlte chuan Tripoli lam panin beipui an rawn thlak \an ta bawk a. Tripoli khawpui thlen hmaa khua-te chu awlsam taka la zelin, Tripoli pawh an hnaih nghal ruak ruak a ni. Tlai dar 7:20 velah Tripoli dai an thleng hman tawh a ni.

Hetih lai vek hian tuipui lam a\angin, lawng hmangin hel pawl \hahnem tak chuan hmar lama a\angin Tripoli khawpui chu an rawn luchilh bawk a; khawpui chhunga hel pawl awm mekte chu an rawn pui zui nghal niin an sawi.

Kil tin a\anga beihna an tawh avang hian Gaddafi lam \ang sipaite hi hmun tinah nawr beh tawlh tawlh an ni a; Aug. 22 (Tawh\anni) khan Tripoli khawpui 80% vel chu hel pawl kutah a awm tawh niin sawi a ni.

Aug. 23, 2011 (Thawhlehni) khan Col. Muammar Gaddafi hmunpui, Bab al-Azizia hmun hmu hel pawlte hian an bei \an a; nilenga an inbeih hnu, tlai lamah chuan Gaddafi \anhmun tawpkhawk hi helpawlte hian an la thei ta niin sawi a ni.
Hemi hnu hian Tripoli khawpui hmun hrang hranga Gaddafi lam\ang ruh zual an chambangte nena inbeih a la thleng zel a ni.

GADDAFI LEH A CHHUNGKUA : Hemi thu ziah lai thleng hian Muammar Gaddafi bikbo-na chin hi hriat theih a la ni lo va; tun thleng hian a awmna chin hriat a la ni lo chungin a \huihruaite fuihna thu la chham chhuak tur erawh chuan a dam dam ngei tih erawh a chiang a ni.
Gaddafi fapa pathum, Al-Saadi al-Gaddafi, Khamis Gaddafi leh Abdullah Senussi-te pawh an dinhmun chiah hriat chian an la ni lo bawk a. A fapa zinga hriat hlawh ber, Al-Saadi al-Gaddafi hian Thawhlehni khan journalist-te hmaah thu sawiin, a pa chu Tripoli khawpui chhungah a la awm ngei a ni tih a sawi a; an pathum hian an thih thu hriat a la ni lo.

Read more...

Kolkata-ah Messi

September ni 2 hian Kolkata khawpuiah Argentina leh Venezuela an inkhel dawn. He inkhel hi FIFA-in football tihlarnana a ruahmanna a ni a, Messi pawh a inlan dawn.
Kolkata-a an inkhelh hnu hian Argentina team hian Bangladesh an pan leh ang a, Nigeria nen an inkhel ve leh thung dawn a ni.
Argentina tem hi a \ha thei ang ber lo kal tura beisei an ni a, 'Argentina Football Association chuan national squad \ha ber an tirh tur thu an sawi chiang a. Player lokal tur zingah hian Messi leh Carlos Tevez te pawh an tel a ni' tiin Celebrity Management Group hotu Bhaskar Goswami chuan a sawi.
"Contract kan ziak a, kan contract ziahah hian an lo kal ngei tur thu tihchian a ni," a ti.
Argentina squad hian August ni 30 hian Kolkata an lut dawn a, charity programme leh naupang te tan football clinic velah hun an hmang ang a, India ramah hian ni 4 an cham dawn a ni.

Kolkata a\ang hian Dhaka an pan leh ang a, Nigeria nen September 6 hian friendly match an khel leh dawn a ni.

India ramah hian tunhma chuan football hian hmun a luah hle \hin a, kum 1950 leh 1960 khan Asian Games-ah Gold medal an lo la tawh a, mahse, cricket in hmun a luahlanta a ni.
India ram hi khawvel huapa ram lian ber pawl a ni a, marketing zawnga ngaihtuah pawhin hmun \ha leh duhawm a nih avangin Football chawisan leh tihlar tum chu nasa taka buaipui mek a ni.

A hma pawhin Bayern Munich pawhin India ram hi an tlawh tawh a, Blackburn Rovers pawhin tlawh tura ruahmanna an neih laiin an \hulh leh a. Khawchhak ram lama nasa taka premier league pawhin ram lak an tum laiin India rama ram lak hi an tum zual zel dawn nia ngaih a ni bawk.
Read more...